Sorular, ilk mesajı yazmadan önce akla gelenler arasından seçildi. Ücretin bir teklifte nasıl yazıldığı ve dedektif tutmanın hangi yöntemlerle sınırlı olduğu kendi yazılarında ayrıntılı anlatıldığı için burada yalnız kısa cevapları var.
Hizmet ve çalışılan yerler
Türkiye’de özel dedektif var mı?
Var. Türkiye’de özel dedektiflik, kişilerin ve firmaların kendi kararları için bilgiye ihtiyaç duyduğunda başvurduğu bir hizmettir; Denizli Dedektif bu hizmeti Denizli ilinde verir. Özel dedektif, bir sorunun cevabı olacak bilgiyi kamusal alanlarda ve açık kaynaklarda toplayıp yazılı bir raporla teslim eder. Kolluk yetkisi yoktur: kimseyi durduramaz, kimsenin kaydını isteyemez, kapalı bir yere giremez. Değeri, dağınık bilgiyi tarihleriyle düzenli biçimde bir araya getirmesinde ve görülemeyeni de açıkça söylemesindedir. Hangi yöntemlerin bu çerçevede kaldığı yasal çerçeve yazısında sade bir dille anlatılıyor; bu hizmeti verenler arasında seçim yaparken nelere bakılabileceği ise bu sayfanın son sorusunda.
Denizli’nin bütün ilçelerinde çalışıyor musunuz?
Hepsinde: ilin on dokuz ilçesi de çalışma alanına girer; kenti aralarında paylaşan Merkezefendi ve Pamukkale de bu on dokuzun içindedir. Kente en yakın ilçeler yaklaşık 25 km ile Honaz ve Sarayköy, en uzak ilçe ise yaklaşık 105 km ile Çameli’dir; kent içi için Merkezefendi ve Pamukkale sayfaları ayrıca hazırlandı. Uzak bir ilçedeki işte belge ve kaynak tarafı sahaya çıkmadan hazırlanır, böylece orada geçen gün asıl soruya ayrılır. Her ilçenin yaklaşık uzaklığı ve ona özgü kısa notu ilçeler sayfasında sırayla duruyor.
Güney, Kale, Çal ya da Bozkurt’ta oturuyorum; bu ilçeler de çalışma alanında mı?
Dördü de Denizli’nin ilçesidir ve çalışma alanının içindedir. İnternette ararken kaybolmaları adlarından kaynaklanır: Güney bir yön adıdır, Kale ve Çal başka sözcüklerle kolayca karışır, Bozkurt ise Kastamonu’da da bir ilçenin adıdır. Bize yazarken “Güney ilçesi” ya da “Bozkurt, Denizli” gibi ilçe olduğunu belli eden bir yazım kullanmanız yeter. Bu ilçelerdeki bir bağ, ev ya da aile sorusu da kentteki herhangi bir konu gibi kurulur; dört ilçenin notları ilçeler sayfasında kendi sıralarında yer alıyor.
Denizli dışında yaşıyorum, burada bir iş için başvurabilir miyim?
Başvurabilirsiniz; sorunuz Denizli’deyse siz başka bir ilde ya da başka bir ülkede yaşasanız da çalışma aynı sırayla yürür. Ön görüşme sesli ya da yazılı olarak uzaktan yapılır; teklif ve rapor da size yazılı gönderilir, kente gelmeniz gerekmez. Ailenizden biriyle, miras kalan bir bağla ya da kentteki bir tedarikçiyle ilgili bir sorunuz varsa, uzaktan yazmanın tek farkı ilk mesajda yeri biraz daha ayrıntılı tarif etmenizdir. Elinizdeki belgelerin asıllarını göndermeniz gerekmez; gerekirse fotoğrafları yeter. Saha çalışması Denizli ilinin içinde kurulur.
Araştırma sırasında
Bir araştırma ne kadar sürer?
Süre sorunun kendisine bağlıdır ve teklifte yazılı olarak belirtilir. Tek bir adresin bugünkü durumunu görmek ile bir ortaklık teklifini birkaç yerde ve farklı dönemlerde karşılaştırmak aynı uzunlukta işler değildir; süreyi belirleyen başlıca şeyler cevabın görülebileceği yerlerin sayısı, kaç farklı günde bakılması gerektiği ve gereken kaynaklara ne kadar çabuk ulaşılabildiğidir. Çalışma sırasında beklenmedik bir gelişme süreyi uzatacaksa bu size bildirilir, devam edip etmemeyi siz seçersiniz. Ücret de bunlara bağlıdır: işin içeriğine, süresine ve kaç gün süreceğine göre değişir ve çalışma başlamadan konuşulur. Bir teklifte bu satırların nasıl görünmesi gerektiğini teklif yazısında bulabilirsiniz.
Araştırılan kişi bunu öğrenir mi?
Bizim tarafımızdan öğrenmez: kişiyle, ailesiyle ya da çevresiyle görüşülmez, kimseye sizin adınız anılmaz ve çalışma yalnız herkesin bulunabildiği yerlerde yürür. Başka bir yoldan hiç duyulmayacağının sözü ise kimse tarafından verilemez. Kişinin bir şey öğrenmesi daha çok raporun ardından yapılan konuşmalarla olur; raporu ne zaman, kimle ve nasıl konuşacağınızı önceden düşünmeniz sizi korur. Araştırılan kişiyle aynı evde yaşıyorsanız bunu baştan söylemeniz, size nasıl ve ne zaman bilgi verileceğini de değiştirir.
Başkasının telefonu, mesajları ya da aracı üzerinden bilgi alınabilir mi?
Bu tür işlerin hiçbiri yapılmaz. Başkasının telefonuna, mesajlarına ya da sosyal medya hesaplarına girmek, bir araca konum aygıtı yerleştirmek ya da gizlice ses kaydı almak suçtur; hem araştırılan kişinin hakkını çiğner hem de bunu isteyeni zor durumda bırakır. Kendi telefonunuzda bir izleme programı olduğundan kuşkulanıyorsanız bu bir dedektiflik işi olmaktan çok teknik bir inceleme konusudur; telefonu yetkili bir servise göstermek ya da şikâyette bulunmak ilk adımdır. Başkasıyla ilgili bir kuşkunuz varsa, onu doğuran somut ayrıntıdan yola çıkan ve herkesin görebileceği yerlerle sınırlı bir plan kurulabilir; bunun sizin durumunuzda mümkün olup olmadığını çalışma başlamadan duyarsınız.
Bilgileriniz, rapor ve başlangıç
Paylaştığım bilgiler kimde kalır?
Paylaştığınız bilgiler yalnız işinizi yürütmek için kullanılır ve onayınız olmadan başka birine verilmez. Ön görüşmeyi adınızı söylemeden yapabilirsiniz; kimlik, şifre ya da başkasına ait yazışma da istenmez; işin gerektirmediği bilgi baştan alınmadığı için saklanması gereken bilgi de az olur. Yetkili bir kurumun usulüne uygun istemi dışında rapor da yazışmalar da üçüncü kişilere iletilmez; iş hiç başlamasa bile ön görüşmede anlattıklarınız için aynı kural geçerlidir. Hangi bilginin hangi amaçla kullanıldığı ve bu konudaki haklarınız aydınlatma sayfasında yazılı.
Rapor nasıl teslim edilir?
Rapor yazılı bir dosya olarak size, birlikte seçtiğiniz yoldan gönderilir. Dosyada soru, her çalışma gününün tarihi ve yeri, o gün görülen ve görülemeyen, bakılan kaynaklar ve kısa bir sonuç bölümü bulunur; fotoğraflar çekildikleri günün başlığı altında yer alır. Ortak kullanılan bir e-posta adresine ya da telefona gönderilmesini istemiyorsanız başka bir yol birlikte seçilir. Raporun sahibi sizsiniz; kimlere göstereceğinizi siz belirlersiniz. Teslimden sonra raporda geçen bir yerin ya da bir tarihin açıklanmasını isterseniz yazılı olarak sormanız yeter.
Telefonla mı başlamalıyım, WhatsApp’tan mı?
İkisiyle de başlayabilirsiniz; size hangisi rahat geliyorsa onu seçmeniz yeter. WhatsApp’tan yazmak konuyu kendi hızınızda ve düşünerek anlatmanızı sağlar, yazdıklarınız sonradan iki taraf için de not olur. Arama düğmesi numarayı yazmanıza gerek bırakmadan telefonunuzun arama ekranını açar; bilgisayardaysanız ekrandaki kare kodu telefonunuzla okutmanız yeter. Numara sitenin sayfalarında yazmaz, düğmeler görüşmeyi doğrudan başlatır. Uzun bir anlatım için e-posta da kullanılabilir.
Dedektif tutanların yorumları nelerdir?
Bu sitede müşteri yorumu yayımlanmaz, çünkü dedektife başvuran birinin konusu da adı da hiçbir yerde görünmemelidir ve yorum toplamak bu ilkeyle bağdaşmaz. İnternette bir dedektiflik firması hakkında okuduğunuz yorumları kimin yazdığını doğrulamak da her zaman mümkün olmaz. Karar vermeden önce bakılabilecek daha sağlam işaretler vardır: kapsamın ve ücretin yazılı verilmesi, yöntemlerin açıkça söylenmesi, size kendiliğinden ulaşılmaması ve iş başlamadan bir sonuç vaat edilmemesi. Bir platformdaki yıldız sayısı ya da kısa övgüler bir dedektifin yöntemini göstermez; telefonda soracağınız “Bunu nasıl öğreneceksiniz?” sorusuna verilen cevap çok daha fazlasını anlatır. Bu işaretler kendini dedektif diye tanıtan biri üzerine yazılan rehberde ayrıntılı anlatılıyor.